KARLA nın sonu

le carre romanlarının karla sı doğu alman stasi gizli polis teşkilatının başı markus wolf sessizce uykusunda göçtü gitti. bir başka sıfatı da yüzü olmayan adam idi markus wolf un. yıllar boyu batılı servisler onun bir resmini bile ele geçirememişlerdi.

bugün kendisinin imzalı fotografı bu websitesinde okuyuculara sunuluyor. ne hissetmem gerektiğini bilmiyorum. hüzünlenmelimiyim yoksa “oh olsun” mu demeliyim. 

83 yaşındaki stasi generalinin ölümüne çok kimse gözyaşı dökmedi. berlindeki apartmanının kapısına birisi tek bir kırmızı gül bırakmış sadece.

yahudi olmaları nedeniyle 1933 yılında ailesiye birlikte naziler tarafından almanyadan sürülmüş rusyaya göçmüşlerdi. orada stalin idaresi tarafından yetiştirilmiş ve 1939 yılında vatandaşlığa geçmişti. sovyetler birliğinin büyük güvenini kazandı. orada istihbarat eğitimi aldı. daha sonra bir haberci olarak çalıştığı sürede doğu almanyanın ilk lideri olan walter ulbricht ile tanıştı. 1945 yılında berlin e gitti ve 1951 yılında rusların tavsiyesi ile gizli polis teşkilatı stasi nin başına getirildi. 

yaşamında 30,000 ajanı batılı ülkelerin başına musallat eden bu casusbaşı için fikri sorulan bir meclis üyesi “cehennemde yansın” demiş.

berlin duvarının çökertilmesinin üzerinden 17 yıl geçmesine rağmen casusbaşının alman kimliğine verdiği zararların hala tam olarak üstesinden gelinemedi. kamuda işe gireceklerin geçmişlerindeki stasi bağlantılarının araştırılmasına son verilip verilmeyeceği tartışmalı. bu konuda meclise sunulan bir tasarı geri çekildi.

iyi tahsilli, şehirli, iyi giyinen wolf 1993 de yapılan duruşmasında kendini çok iyi savundu. bir celsede “niye ben yargılanıyorumda klaus kinkel e birşey yapılmıyor” diye sormuş. klaus kinkel aynı dönemde batı alman gizli servisinin başındaydı. 

wolf davalardan ertelenen 2 yıllık bir ceza ile kurtuldu. daha sonra bir yemek kitabı yazıyor ve ailesinden gelen sanat ve kültür birikimini kullanarak edebi çevrelerde kendine iyi bir yer yapıyor. zaman zaman kendinin köylü komünist yöneticilerden bir basamak yukarda olduğunu ima etsede sol aktivitelere katılmaktan geri kalmazdı.

eski alman şansölyesi willy brandt ın yakın çevresine yerleştirdiği casus Günther Guillaume nedeniyle almanlar onu hiç affetmediler. bu olay brandt hükümetinin düşmesine yol açmıştı. böylece doğu ve batı almanyanın birleşmeleri yönünde atılan adımlar sonuçsuz kalmıştı.

bu günlerde kamuoyunda gizli polisin toplumun içine sızması konusuna kuvvetli bir ilgi var. bu da wolf hakkında yeni bir ilgi dalgasını başlatabilecekti. ama ölümü onun ajanları tarafından şantaja maruz bırakılarak, gözleri korkutularak, kandırılarak ihanete zorlanmış olan pek çok alt kademe memuruna rahat bir nefes almış aldıracak.

1923 te doğan markus “mischa” wolf 34 yıl doğu alman gizli servisinin başında kalmıştı. batılı ülkelerdeki ağını o kadar iyi kurmuştuki bu ülkelerde uygulanan politikaları ve kişileri batılı liderlerden ve generallerden daha iyi tanıyordu.  batı ülkelerindeki operasyonların büyük çogunluğu ancak komünizmin yıkılmasından sonra aydınlatılabildi.

şunuda söylemeden geçmeyeyim. le carre, smiley nin başdüşmanı KARLA karakteri için markus wolf u örnek aldığını hep inkar etmiştir.

işte bu üstat casusun ölümü ertesinde the times da yayınlanan obituary onu nasıl desem biraz yüceltiyor gibiydi.

slate  de yayınlanan anne applebaum makalesinde ise daha aşağılayıcı ifadeler yer alıyor. 

toprağı bol olsun diyelim
 

 

türkiye atom bombası yapmalı

“chatham house” birleşik krallığın en önemli stratejik araştırmalar kurumudur. bu kurumun britanya istihbarat servisleriyle yakın ilişkisi zaman zaman telaffuz edilmiştir. öyledir veya değildir ama çok önemli ve ses getiren araştırmalar yaparlar.

işte bu çizgide “iran” ı yakın komşuları ve ortak çıkarları olan ülkelerle birlikte ele alan bir araştırma yayımladılar geçenlerde. bu raporun bir bütün olarak önemi bir tarafa türk-iran ilişkileri konusunda ortaya attığı çok çarpıcı bir değerlendirme var.

“chatham house” uzmanları “iran” ın adım adım nükleer silah üretimine yaklaşmasıyla türkiyeninde aynı yönde hareket etmesinin kaçınılmazlaşacağını iddia ediyorlar. onlara göre bu durumda “mad / mutually assured destruction” adı verilen “dehşet dengesi” nin kurulmuş olacak. bu deyimi soğuk savaş yıllarını yaşamış olanlar daha iyi hatırlarlar. basitçe tercüme edersem “karşılıklı olarak garantili yokoluş” diyebilirim. iki hasım veya rakip taraftan herbiri elindeki mahvedici silahı kullanarak karşı tarafı yoketmeye teşebbüs etmesi halinde derhal eşdeğer yokedici özellikteki bir silahla mukabele göreceğini bilmektedir. bu denge sürdükçe iki tarafta intihar anlamına gelecek bir saldırıya girişmeyecektir. bu denge soğuk savaş döneminde “amerika”  ve “sovyetler” arasında sürmüştü halada “amerika” ve “rusya” arasında sürüyor. aynı global büyüklüğe sahip olmasada daha küçük lokal dengelerde kurulmuştur. mesela hindistan ve pakistan, britanya ve fransa arasında olduğu gibi.

websitesinden büyükçe sayılabilecek (540 kb pdf) dokümanı indirmek istemeyecekler için yukarda behsettiğim pasajı aşağıya alıyorum.

“However, despite the official visits and intelligence-sharing, the underlying geopolitical dynamics affecting Turkey have not changed. In response to those dynamics, the Republic has adopted a cautious diplomatic approach – namely encouraging Iran to cooperate with the IAEA – combined with a muscular defence and security posture. Considering the real possibility of a nuclear-capable or nuclear-armed Iran and the necessity of diversifying energy sources, Turkey has announced plans to build five nuclear-powered stations, the first of which should become operational by 2012. These stations are expected to generate 10% of the country’s energy needs over the next two decades.
Turkey may feel obliged to join a nuclear arms race with Iran to maintain power parity with its powerful neighbour on the basis of the doctrine of mutually assured destruction. This doctrine entails that the widespread and debilitating destructiveness of nuclear explosions encourages selfrestraint on the parties possessing those weapons. It is possible that Iran and Turkey may be governed by this time-honoured doctrine of the Cold War era.

To the Turks, diplomacy and military action seem for the moment to be ineffective mechanisms to thwart Iranian ambitions for nuclear weaponry. Furthermore, Turkey does not wish to see additional instability in the Middle East beyond Iraq nor hostile relations with its Iranian neighbour. Building Turkish nuclear capability appears to be the only logical and credible long-term option at present.”

beni en şaşırtan şeylerden biri bu konunun garip bir şekilde türk kamuoyunda hemen hemen hiç ilgi görmemesidir. böyle bir tartışmanın fitilini ateşlemesi gereken ciddi yazar ve konuşurlar, akademisyenler hatta siyasiler birkaç üstünkörü toz alma diyeceğim türden çaba dışında ortaya çıkmadılar. konu tam tersine komuoyunun sıcak gündeminde tutulmalıydı. hükümetinde böyle bir mesele yokmuşçasına uzak duruduğu gözden kaçmıyor.

fakat “chatham house” uzmanlarının gözlerinden bir nokta kaçmamış. bu onları çok takdir etmeme yol açtı. ben türkiyede bu noktaya değinen bir kimseyi ne okudum ne işittim. 

türkiyenin nükleer enerji santralları kuracağı kararı ile “iran” ın faaliyetleri arasında ilişki ima ediliyor. gerçektende hatırlanırsa başbakanın bu açıklaması “iran” ın tutumunu sertleştirerek tam bir uluslararası çıban başı olduğu döneme rastgelmektedir.

ancak bence türkiyenin bu kararı biraz sembolik bir anlam taşıyor. birincisi türkiye bu santralları inşa etse bile bu atmış olduğumuz imzaların bizi bağladığı sıkı kuralların çerçevesinde olacaktır. mesela “iaea” yani uluslararası atom enerji ajansının sürekli denetiminde olacağız. ikincisi çök büyük bir ihtimalle kurulacak reaktörler kolaylıkla atom bombası yapımında kullanılacak plutonyumu elde etmemize imkan vermeyecek bir tip olacaktır. üçüncüsü yakıt temini konusudur. bizdede bir miktar uranyum cevheri bulunsa bile bunun reaktörde kullanılmaya hazır hale gelmesi için gerekli mesela zenginleştirme safhasını dışarda yaptırmamız icabedecektir. yani her an yakıt yönünden bir tehdit altında olunacaktır.

türkiyenin bundan önce akamete uğramış olan nükleer enerji teşebbüsleri sırasında “iran” ın bunu sabote etmeye çalıştıgını biliyoruz. hemde kendisi bu gün ortaya çıktığı gibi el altından faaliyetler yürütürken. sanırım hükümet bunlarada bir gönderme ile üstü kapalı bir uyarı yaptı.

sonuçta raporun tümünü okuyunca göreceksiniz “chatham house” raporunda “iran” a oldukça sıcak yaklaşmış. mesela “ahmedinecad” ın seçilmesinin demokrasinin bir göstergesi olduğunu iddia ediyor. hiç tanınmamış bir kişinin halkın oyu ile yüksek bir makama gelebilmesini önemsiyor. diğer yandan “iran” hakkında yapılan şikayetleri ve öne sürülen iddiaları pek tutarlı bulmuyor.

dünya için bir tehdit

amerikan askeri istihbarat servislerinin 2.dünya savaşı ertesinde yayınlamış oldukları bir dergiyi size daha önce tanıtmıştım. bu dergide yer alan ve islam ülkelerindeki gelişmelerin dünya dengelerini tehdit ettiğini iddia eden bir makaleyi sunmak istiyorum.

makalenin giriş kısmından bir kaç canalıcı paragrafı aşağıda özetliyorum.

“müslüman dünyası neredeyse yeryüzünün yarısını içine alacak şekilde pasifikten başlayıp asya içlerine oradan afrikaya ve atlantik sahillerine varacak şekilde kesintisiz sürüyor. içine aldığı bu alanlarda dünyanın en önemli petrol kaynakları ve ticaret yolları yer alıyor.

ama birkaç istisnası dışında bütün bu ülkeler ekonomik durgunluk, fakirlik ve cehaleti belirgin özellik olarak taşıyorlar. daha iyiye gitme azmiyle, geri kalmışlığın şuuru yanında bezginlik ve huzursuzluk fokur fokur kaynıyor.

işte bu bölgede iki temel dürtü, iki itici güç kafa kafaya gelmiş durumda. çıkar çekişmelerinin çatışma ile sonlanması kaçınılmazdır.

bu temel dürtülerden birincisi müslümanların kendi dünyalarında yeşeriyor. bir zamanlar değil kendi yaşadıkları bölgeleri avrupanın yarısınıda kontrolleri altında tuttuklarını unutamıyorlar. ama bugün içinde bulundukları zayıf durumunda farkındalar. bu durum ortak şuurda gittkçe artan bir baskı oluşturuyor. bugün yabancıların sömürüsü altındaki kaynaklarını geri alıp politik bağımsızlıklarını elde etmeyi özlüyorlar. aşağılık kompleksinin hakim olduğu bir ortamda öngörülmeyen hareketlerin ortaya çıkması mümkündür.

ikinci temel dürtü dış kaynaklıdır. dünyanın önemli güçleri müslümanlara ait bölgelerdeki ekonomik zenginlikleri kontrol ediyorlar. ek olarak bu bölgelerin stratejik önemininde farkındalar. bu güçlerin hareketlerinide sağlıklı olarak öngörmenin imkanı yoktur. zira onlarda fırsat varken kapıp kaçma psikolojisi içinde bulunuyorlar.

böylesine karşılıklı güvensizliğin ve ihtirasın kol gezdiği bir ortamda en ufak bir kıvılcım şiddetli bir patlamaya yol açabilir.” 

islam: a threat to world stability 

the moslem world sprawls around half the earth. from the. pacific across asia and arica to the atlantic, along one of  the greatest of trade routes, in its center is an area extremely rich in oil, over it will run some of the most strategically important air routes.
with few exceptions, the states which it includes are marked by poverty, ignorance, and stagnation. It is full of discontent and frustration, yet alive with consciousness of its inferiority and with determination to achieve some kind of general betterment.
two basic urges meet head-on in this area, and conflict is inherent in this collision of interests.  these urges reveal themselves in daily news accounts of killings and terrorism, of pressure groups in opposition, and of raw nationalism and naked expansionism  masquerading as diplomatic maneuvers. the urges tie together the tangled threads of power poIitics which-snarled in the lap of the “united nations” assembly-lead back to the centers of Islamic pressure and to the capitals of the world’s biggest nations.
the first of these urges originates within the  moslems’ own sphere. the moslems remember the power with which once they not only ruled their own domains but also overpowered half of europe, yet they are painfully aware of their present economic, cultural and military impoverishment. thus a terrific internal pressure is building up in their collective thinking.  the moslems intend, by any means possible, to regain political independence and to reap the profits of their own resources, which in recent times and up to the present have been surrendered to the exploitation of foreigners who could provide capital investments.  The area, in short, has an inferiority complex, and its activities are thus as unpredictable as those of any individual so motivated.
The other fundamental urge originates externally.  The world’s great and near-great powers cover the economic riches of the moslem area and are also rnindful of the strategic locations of some of the domains. their actions are also difficult to predict, because each of these powers sees itself 

in the position of the customer who wants to do his shopping in a hurry because he happens to know the store is going to he robbed. in an atmosphere so sated with the inflammable gases of distrust and ambition, the slightest spark could lead to an explosion which might impli­cate every country committed to the maintenance of world peace through the “united nations” organization. an understanding of the moslem world and of the stresses and forces operative within it is thus an essential part of the basic intelligence framework.

history of the moslems
The influence which integrates the moslems (1) is their religion, islarn (2). this religion began officially in the year 622 a. d, when “mahomet” (3) was driven from “mecca” because of his preaching of a synthesis of jewish and christian heresy, and took flight to “yathrib” (al medinah) (4). taking advan­tage of the age-old feud between the two towns, he soon rallied an army to his side, made extensive compromises with “medinah” paganism1 and attacked “mecca”. at his death in 632 a.d. he was the master of all arabia.
his successors, the caliphs (or khalifs) quickly overran much of the known world, they reached “india” and penetrated “trans caspiana” and “musa ibn tariq”, and crossed the straits at the western end of the mediterranean, giving to the mountainous rock at their entrance the name of “jebel al tariq” (the mountain of tariq), which the spaniards later corrupted to “gibraltar.” In 732 a.d.-just one century after the death of the prophet-the moslem advance in western europe was finally turned back at “tours, france”, by “charles martel”. to the north of arabia, the byzantine kingdom held back the moslem tide until the 15th century, when con­stantinople fell and central europe became a turkish province. 

 from that high point, moslem expansion gradually receded. Although for centuries the moslem world had been contributing to western arts, science, and trade, a period of increasing sterility set in, and during the next 400 years the moslems advanced very little in any phase of human endeavor.
———————————————————————-
1 also called mahometans, mohammedans, or mussulman.
2 also called islamism, mahometanism, and mohaminedanism. “islam”       may also refer to the whole body of moslems or to the countries they occupy.
3 or mohammed.
4 this flight was the hegira; the word “hegira” is now used in english to denote any such flight or exodus.
———————————————————————–

 number and percentage of moslem population by area. (grafik kliklenebilir)

at the present time there are no strong moslem states.  the leadership of the moslem world remains in the middle east, particularly in arabia. this area lies near the geographical center of eurasia’s population, with industrial europe to the west and the agricultural countries of india, indonesia, and china to the east. through it passes the “suez canal”, and north of it lie fabulously rich oil fields around the persian gulf.

present forces tending to weaken moslem unity
the many forces tending to tear the moslem world apart have been so strong that there has been no central moslem authority since the 8th cen­tury; the factors which generate disunity are discussed briefly below.
1. lack of a common language.-moslems east and south of the tigris river (except those in malaya and Indonesia) usually speak urdu, persian, or turkish. west of the tigris river, the dominant language is arabic, but its far western dialects are unintelligible to the eastern arab.
2. religious schisms.-the oldest of these schisms is the sunni-shiah controversy, which arose in the 8th century. the eastern caliphate, with its capital at baghdad, gave impetus to the shiah sect, but it was not until the 17th century that the shiah creed was officially adopted in iran. the majority of moslems, however, belong to the sunni (unorthodox) sect, although islands of shiah believers exist in sunni regions. neither sect has a recognized leader. in theory the sunni should have a caliph, a successor to the prophet; but the historic caliphate came to an end in baghdad about 1350, and there have since been only “captive” caliph -puppets set up by secular powers and not generally recognized. the ernir husayn of mecca desired the british to recognize him as caliph in 1916, and in recent years king faruq (farouk) of egypt has made gestures indicating he would be willing to play the part. nationalism keeps the moslems apart, however, and no serious bid for the traditional role of a leader of islam now exists.
islam is also beset with modern movements which try to make it conform to new historical evidence and to modern psychology and science. these have included a reform movement known as “babism”, which appeared a century ago in iran, followed by “bahaism”, which adopted many features of the former.
along with “the acids of modernity” there have been atavistic movements designed to preserve the original “purity of islam.” in 1703 an arab chieftain, “abdul wahab”, revived a fanatically purist faith, which soon swept over all arabia. thousands of “pagan moslems” were massacred at mecca by desert adherents of the new faith.  around 1850 the movement suffered eclipse but again appeared in 1903, led by “abdul aziz of the saud” family.  again it overran the arabian peninsula, and it is now the recog­nized faith of saudi arabia.  these “wahabis” believe that the “koran” is the only source of faith and that it contains the only precepts for war, com­merce, and politics; they regard any innovation as heresy.
paralleling this reactionary tendency, there have appeared in “egypt” and elsewhere several societies that stress islamic culture; these are openly anti-european and secretly anti-christian and anti-jewish. The best-known is the “ikhwan el muslimin” (brotherhood of moslems), which encourages youth movements and maintains commando units and secret caches of arms (it is reported to have 60,000 to 70,000 rifles). the militant societies, such as the shabab muhammad (youth of mahomet) and the “misr al fattat” (young egypt), are led by demagogues and political opportunists.  they issue clandestine pamphlets, attack the government, stir up hatred of the british, and sow the seeds of violence. in recent months, premier “ahmad maher” of egypt was assassinated, and former premier nahas pasha was wounded by people associated with these groups.  christian minorities in the middle east fear these fanatical and nationalistic moslem societies which exploit the ignorance and poverty of the masses, and even the more enlightened moslem leaders must cater to their fanaticism in order to retain their positions.
3. geographical isolation.-the indian moslem knows little or nothing of his fellow believers in mongolia and morocco. To a sudanese, turkey and iran are meaningless terms.  high mountains, broad deserts, and great distances separate one group from another) and provincialism has inevitably resulted
4. economic disparities.-throughout the moslem world, social con­ditions closely approximate medieval feudalism. in egypt, a few thousand people own the land on which 15 million labor as share croppers. in saudi arabia, where the purest desert “democracy” exists, the contrast between the living conditions of the peasant and the feudal land-holding classes is very great. That contrast is common throughout the whole moslem world, where the lack of industrial development has made it easier than elsewhere to retain the feudal system of exploiting the land and the peasants.  social reform has been given only lip service, and the moslem peasants have a growing conviction, stimulated by soviet propaganda, that the landowners are their worst enemy.  In northern iran, the peasants have openly revolted under the instigation and protection of the red army, and such a revolt can happen anywhere in the moslem world.
5. political rivalries and nationalism.–the iranian has always looked upon the arab as a wild man and upon the turk as a “son of the dog”; the turk in turn considers the iranian a degenerate but agrees with his views of the arab, and so goes the cycle of animosity.  These mutual dislikes have existed for centuries, but they have a deeper meaning in the present era of nationalism. for example, after exiling the puppet “caliph” in 1923, the turks completely nationalized the idea of islam.  pilgrirnages ceased almost entirely, the koran was translated into turkish and all prayers were put into that language.  oaths no longer needed to be made on the koran, but on one’s honor. thus, the roots of islam were cut, making religion a purely passive phase of nationalism.
likewise in iran, during the period from 1920 to l940, religious holidays were displaced by national fiestas, national heroes were substituted for those of arab origin, and the old customs of islam were replaced by new.
even within the arab-speaking world, nationalism trai~scends religion. egypt is concerned with local issues.  saudi arabia is absorbed in the age-old feud between its royal family and that of west arabia.  nationalists in syria, lebanon, tunisia, and morocco are concentrating on means to throw off the french yoke.
only when a cause in another region would be of value in their own do the moslems cooperate.  for example, their widespread sympathy for the palestinian arab in his struggle against zionism is translated into action only by the arab states bordering on palestine.  the largest single group of moslem believers lives in india, but its principal fear is of being swallowed up in a sea of hindu millions; to these moslems the establishment of a colony of jews three thousand miles to the west is by comparison a matter of little concern.
in addition to the dissension and selfish interests that tend to split the moslem world from within, various foreign countries have parcelled it into spheres of influence or areas of outright domination.  from 1930 to 1940 only three moslem states, with a total population of less than 40 million people, had any real degree of independence. they were turkey, iran, and saudi arabia, and each of these was jealous of the others and on the defensive to protect its national existence against the “great powers”.
6. prostitution of leadership. -at the end of the 18th century, moslem power bad fallen so low that a series of self-appointed protectors of islam appeared.  one of the earliest was “napoleon”, who as “governor of egypt” from 1799 to 1802 outdid the old moslem rulers in celebrating Islamic festivals and reviving decadent customs.
later, “great britain” assumed the role, but her efforts had small success because her zionist policy antagonized the arabs.
then mussolini and hitler represented themselves as guardians of the moslems.  axis money and intrigue proved effective in many instances, so that with the approach of war the grand mufti of jerusalem and “rashid ali al gailani” of iraq, among others, were in the axis camp. in iran, a group of important persons was formed into a loose political party which favored the axis, and in egypt the british could trust neither the king nor the premier.
The most recent claimant as protector of islam is the soviet union, which before the war showed little interest in championing religion but now realizes the value of such a role as an instrument of policy. thus, while the london “bbc” and the delhi radio have recently broadcast recitations in arabic from the koran and admonished the faithful to continue their devotions, radio moscow has told of the facilities which the soviet union had made available to pilgrims for traveling by air to mecca.
recent Soviet broadcasts have quoted the “irnarn of the Moscow Mosque, Sheikh  ”sheikh nasr ad~din” on freedorn of religion in the soviet union the imam stated that “every moslem in the u.s.s.r is well aware of the fact that the stalin constitution is a guarantee for the freedorn of expression and belief”, and (citing the oppression of moslems under christian regimes) that “moslems in the u.s.s.r always beseech allah to protect the soviet authorities and our great fatber and friend of all nations, the great and wise stalin” the imam was also quoted as saying that “as a result of the consideration shown by the government toward soviet moslems, tombs of distinguished moslem religious leaders are being maintained” and reconstructed. another moscow broadcast, directed at arabic-speaking peoples, declared that rumors circulating in arab circles regarding the soviet union’s attitude toward religion, particularly the islamic, were “nothing but political maneuvers of the imperialists, who are afraid of the arab march on the road of democracy and true liberty.”
the election in moscow of the “grand mufti of the central moslem administration” is reported to have been scheduled for january.  arab circles are reported to have taken more interest in this assembly of moslerns than in any other Soviet propaganda effort.  it is to also anticipated that the election of the “grand mufti of the central moslerm administration” may prove as useful propaganda as was the election of alexius to the patriarchate of all russia the soviets have also solicited the favor of the coptic church in egypt and that of other religious groups in the middle east.
The net result of all these intrigues has been that the moslems are properly suspicious of their leaders.  the moment a new leader appears he is tempted by various “european powers” to accept their “assistance” and almost inevitably his loyalty and discretion are eventually sold to one of them.

present forces tending to strengthen moslem unity
1. the pilgrimage to mecca. -this ancient duty formerly brought many hundreds of thousands of pilgrims from all sections of the moslem world to mecca, where ideas were actively exchanged, along with goods.  although the pilgrimage is still made (the last was in november and december 1945)~ the number participating has dwindled greatly.  the scarcity of shipping during the war reduced the usual horde to about 20,000-30,000 per year. while the numbers will probably increase now, they are not likely to reach their former proportions. turkey discourages pilgrimages; iran (where the dissident shiah sect is the official religion) has prohibited them altogether since 1944. yet they will continue to be a unifying force when moslems from the east and west meet and repeat prayers in a common language.
2. classical arabic.-all written arabic, as well as that spoken in public assemblies, is based on the classical forms. accordingly, a newspaper printed in casablanca can be read in baghdad, or by members of the leba­nese colony in “new jersey”. the arab press is reviving. al ahram, a daily paper in cairo, has almost as large a circulation outside the country as within.  many new books have been published on the lives of the early moslem heroes, and a “book of the month club” distributes biographies of famous characters, almost all moslems.  the american readers’ digest, in its arabic translation, sells around 100,000 copies a month, indicating the increasing demand for reading material.  It is still too early to know whether this literary revival will tend to break up moslem solidarity by introducing new ideas, or will lead islam out of its slough of intellectual inaction.
3. modern communications.~The development of fast, comfortable, and relatively cheap travel is affording a more cosmopolitan outlook to a small group in each country.  radio programs in all the languages of the east flood the air.  thus, for a few, the isolation of the past has ended, and these few will act as a leaven for the rest. any growth in understandrig among the poverty-crushed masses, however, will be very slow.
4. the arab league. -after a spasmodic upheaval, such as that led by “lawrence” in 1916~20, the pan-Arab movement broke up under the pressure of british and french policies and because of rivalries between the “hashemite” family of west arabia and the saud family of east arabia. nevertheless, two other forces were driving the arabs of the middle east toward greater cohesion: (1) hatred of european exploitation and (2) fear of a jewish state on arab soil.  by 1942, leaders of the arab world were advanc­ing plans for the formation of an arab federation, and in february 1943, british foreign secretary “eden” declared that great britain favored any move toward arab unity.  (see map on next page)
soon there was a stirring of political activity, culminating in october 1944 with the announcement of the “alexandria protocol” of the “arab league” conference.  a constitution was drafted in march 1945, and seven states (or mandated territories) have become members. the league aims to include all arabs in north africa and then to take in turkey and iran.  it represents the sympathetic and broader vision that is being expressed by the arabs of both east and west for the first time in centuries, At the very least, the league serves as a rallying point for moslems, and many of thern hope will restore islam to some degree of political power.
the present estimate
if the moslem states were strong and stable, their behavior would be more predictable.  They are, however, weak and torn by internal stresses furthermore, their peoples are insufficiently educated to appraise propaganda or to understand the motives of those who promise a new heaven and a new earth.
because of the strategic position of the moslem world and the restlessness of its peoples, the moslem states constitute a potential threat to world peace. there cannot be permanent world stability, when one-seventh of the earth’s population exists under the economic and political conditions that are irriposed upon the moslems.

 

nostaljik analizler

amerikan hükümeti dönem dönem kritik niteliğini kaybettiği farzedilen daha önce gizli tuttuğu dokümanları serbest bırakıyor.

işte bunlardan biride kara kuvvetlerinin ikinci dünya savaşı ertesinde yayımlamaya başladığı bir dergi. “Intelligence Review” adını taşıyan bu derginin 14 şubat 1946 tarihli ilk sayısının gizliliği 1979 da kaldırılmış.

bu dokümanda bizi direkt veya dolaylı olarak ilgilendiren bazı enformasyon var.  derginin “trends” başlıklı bölümünde dünyada gelişen olaylar hakkında kısa kısa haberler veriliyor. mesela

yukardaki paragrafta açıklandığı şekilde “sovyetler birliği” “kürt” bağımsızlığını destekliyor amerikalılara göre. bu arada “iran” da bir “kürt” ayaklanmasının her an vuku bulabileceğini bekliyor. yine buna göre kürtlerin bağımsızlık ilan etmeleri türkiyenin ve o sırada “ırak” ı  kontrol eden britanyanın pozisyonunu zayıflatacak.

nitekim 1946 başında “sovyet” desteğiyle “iran” topraklarında kürt “mehabat” cumhuriyeti ilan ediliyor. fakat amerika ve britanyanın karşı çıkması nedeniyle ancak bir yıl kadar yaşayabilen bu comhuriyet yıl sonunda kurucularının yakalanıp asılmasıyla son buluyor.

ilginizi çekeceğini düşündüğüm bir başka alıntı şu

burada iranlıların arapları “yabani”, türkleri ise “köpek soyu” olarak aşağıladıkları, türklerinde iranliları “sapık” addetmelerine karşın araplar hakkında iranlıların fikirlerini paylaşdıkları ifade ediliyor.

fakat bu dokümandaki en çarpıcı makale bence şu, 

amerikan istihbarat servislerinin “islam” ı daha 60 yıl önce bir tehdit olarak algıladıkları açıkça ortada. yani bu tür tehdit algılamalarının yirminci yüzyılın sonlarında terörün yükselişinden çok daha önce yapıldığını görebiliyoruz. galiba amerikalılar o yıllardaki analistler emekliye ayrıldıktan sonra yerlerine aynı kalitede yenilerini yetiştirememişler.

bu makaleyi geniş bir şekilde önümüzdeki günlerde sizlere sunacağım.

sahte “hitler” pasaportunun bizimle ne ilgisi var

ikinci dünya savaşı arasında ingiliz gizli servisleri almanların işgal ettikleri avrupa ülkelerinde direniş organize etmeye çalışıyorlardı. sadece fransada 500 kadar ajan çalışıyordu. bu ajanlara gerekli olan pasaporttan silah taşıma ruhsatına, seyahat izinlerinden çalışma müsadelerine kadar sahte belgelerde gizli servislerce hazırlanıyordu. böyle belgelerin hazırlanmasında sıklıkla hapisten çıkmış kalpazanlar ve sahtekarlar çalıştırılıyordu. işin başında o zamanlar (soe) “special operations executive” adlı istihbarat servisi vardı.

işte gördüğünüz “hitler” pasaportuda bu ekipler tarafından adeta övünme vesilesi olarak yapılmış. fakat asıl amacın alay etme ve dalga geçme olduğu açık. pasaportu hazırlıyanlar kapakta görüldüğü şekilde pasaportun üzerine o yıllarda yahudilerin pasaportlarına basılan büyük ve kırmızı “j” harfini basmışlar. fotograflı sayfanın karşısında kişi fiziksel olarak tanıtılıyor.

karısı ve çocukları kısmı çizilerek iptal edilmiş. meslek alanına “ressam” yazılmış. gerçek payı var “hitler” in hiçte kötü bir ressam olmadığı biliniyor. devamında doğum yeri ve tarihi, yüz şekli saç ve göz rengi gibi bilgilerden sonra belirleyici özellik alanına “küçük bir bıyık” yazılmış. 

aşağıdaki sayfalar çok enteresan. soldaki sayfaya “filistin” yönetimi tarafından göçmen olarak sınırsız süre filistinde kalabileceğine dair bir damga vurulmuş görülüyor. 

şimdi bu yarı sahte yarı şaka pasaportun ”türkiye” yi yakından ilgilendiren kısmına gelmiş bulunuyoruz. sağdaki sayfada türkiyenin basmış olduğu bir damga var. damganın üzerinde “hizmet vizesi” yazıyor. gerçekten böyle bir vize türü varmıydı bilmiyorum ama hislerim bana bunun cevabının olumlu olduğunu söylüyor. herhalde devlete hizmet veren yabancılara verilen bir tür vize olmalı. bu damga herhalde oraya boş yere konulmadı. ya ırkçı bir kışkırtma yada bazı sıkı fıkı ilişkilere dikkat çekme. dolmakalemle yazılmış sıra numarası tarih ve bir imza var. imzada aslında çok ilginç “celal ziyal”. acaba hakikaten bu isimde bir memur varmıydı varsa bu şahsın seçilmesinin özel bir anlamı varmıydı. önceki dışişleri müsteşarının “uğur ziyal” olduğu hatırlanırsa ingilizlerin sahte “hitler” pasaportundaki türkiye vizesi üzerinde imzası görünen şahısla “uğur ziyal” in bir kan bağı olduğu spekülasyonu yapılabilir.

fakat bu sahte pasaportu yapanların gerçek profesyoneller olduklarına kanaat getirdim. nasıl derseniz, bakınız bizim damgaya sanki patates baskısı gibi silik çıkmış neredeyse okumak imkansız. bazı programlarla damgayı keskinleştirmeye okunur hale getirmeye çalıştım ama ancak hayal meyal “hariciye vekaleti görülmüştür” kelimelerini çıkarabildim. herhalde damgayı “filistin” damgası gibi yapsalardı bu pasaportu hiçbir sınır kapısında kimseye yutturamazlardı.

 

birleşik krallık (uk) “ulusal arşivleri/national archives” den yararlanılmıştır. 

amerikan ordusuna göre arap kültürü

 amerikan ordusu arap ülkelerinde görev alacak askerler için bir cep kitabı hazırlamış. bu kitapta arap kültürünün kısa bir özeti verilmeye çalışılmış.

girişte öncelikle arap coğrafyası gösterilmiş. daha sonra önemli bir tesbit yapılmış. arapların belli bir ırk veya nesilden gelmediği, amerikalı olmak gibi arap olmanında daha ziyade kültürel bir değer olduğu ve arapça konuşanların arap olarak kabul edildikleri iddia ediliyor.

daha sonra araplar hakkında batı toplumlarında yaygın yanlış inanç ve bilgiler sıralanıyor. mesela arap ülkelerinin tamamen çölden ibaret olduğu, arapların tümünün müslüman, müslümanların tümünün arap olması gibi.

özellikle kadınlar hakkında yapılmaması gereken şeyler uyarı halinde sıralanmış. mesela bir erkeğe onun karısı ve ailesindeki kadınlar hakkında soru sorulmaması gerektiği gibi. tabii dokunulmaması, göz göze gelmekten kaçınılması gibi şeylerde var.

kısaca bu el kitabında ortalama arap kültürünün hemen hemen her alanını kapsayan kısa bilgilerin yanında batı/amerikan kültürüyle mukayeselerde var.

bu ingilizce doküman [1 mb pdf] burada

geospatial-intelligence

ilgilenebilecekler için aşağıya kısa bie paragraf alıyorumi

The mission of the National Geospatial-Intelligence Agency (NGA)– until 2003, the National Imagery and Mapping Agency (NIMA)–is to provide timely, relevant, and accurate geospatial intelligence (GEOINT) to support national security. NGA defines geospatial intelligence as “the exploitation and analysis of imagery and geospatial information to describe, assess, and visually depict physical features and geographically referenced activities on the Earth”  

aşağıdaki adreste bu paragrafında yer aldığı bir e-kitap yer alıyor. ücretsiz olarak okuyabileceğiniz e-kitap şu başlığı taşıyor.

Priorities for GEOINT Research at the National Geospatial-Intelligence Agency (2006)

http://darwin.nap.edu/books/0309101492/html/R1.html 

kurumun websitesi ise aşağıda 

http://www.nga.mil/portal/site/nga01/