al-safir füze üssü ve kimyasal savaş silah üretim tesisi uydu fotorafı. al-safir tesisi ile ilgili diğer fotograflar ve daha fazla bilgi için “global security” websitesini ziyaret edebilirsiniz.
suriye uzun yıllar türkiyeye karşı bilinçli olarak zarar veren bir devlet politikası güttü. bu yolla ülkenin ekonomik kalkınmasınıda büyük ölçüde engellemiş oldu. sonunda türkiyenin savaş tehdidi üzerine geri çekildi ve ayrılıkçı terör örgütünü himaye etmekten vazgeçmek zorunda kaldı. fakat burada unutulmaması gereken bir önemli nokta var kanımca. o günün uluslararası konjonktürü türkiye ye büyük ölçüde yardımcı olmuştu. sovyetler birliğinin dağılması sonucunda rusyanın içine düştüğü büyük krizde suriye en büyük desteğini kaybetmiş adeta yalnız kalmıştı. eğer suriye rusyadan almakta olduğu siyasi ve askeri desteği almaya devam ediyor olsaydı büyük ihtimalle bugün terör örgütünün karargahı diğer örgütlerle birlikte “şam” da bulunmaya devam ederdi.
suriyenin uzun yıllardan beri kimyasal ve biyolojik kitle imha silahları yaptığı biliniyor. hatta bu fabrikalardan biride burnumuzun dibinde denecek bir yerde “halep” yakınlarında “hatay” a çok yakın. “global security” bu tesisin koordinatlarını şöyle veriyor. 36.02.02 kuzey 37.21.03 doğu.al-safir aynı zamanda bir “scud” üssü. yukardaki uydu fotografında “al-safir cw plant” olarak işaretlenmiş kısım kimyasal savaş silahı fabrikasıdır.
suriye ordusunun hala arap dünyasinin en büyük ve en iyi egitimli ordularindan biri olmasi onun 1948 den bu yana “israil” ile girdigi her ciddi çatismayi kaybettigi gerçegini degistirmiyor. ayrica son onbes yildir suriye ordusu yedek parça noksanligi, bakimsizlik vs gibi nedenlerle güç kaybediyor. büyük destek aldigi sovyetlerinde dagilmasi suriyenin acilarini katmerlendirdi.
fakat son yillardaki “iran” ile askeri isbirligi anlasmalari silahli kuvvetlerin çok ihtiyaç duydugu yenilenme çabalarina önemli destek sagladi. “rus” silah sistemleri için gerekli yedek parçalar, ileri elektronik ve iran-yapimi roket sistemleri savas altyapisini güçlendirirken moralleride arttirdi. suriyenin aldigi risk, israille bir üçüncü oyuncu kanaliyla sınırlı bir çatisma içine girmesi olabilir. zira bu durum amerika ve israile “besar esad” rejimini yoketmek için aradiklari firsati verebilir.
asagida “suriye” silahli kuvvetlerinin imkanlarini gözden geçirecegiz.
ordu: esas savasçi gücü “golan tepeleri” ve “şam” arasinda yerlesmis, ayrica türkiye, lübnan ve irak sinirlarinda konuslanmış 220,000 kişiden oluşmaktadir. aynı zamanda başkanlık muhafızlığı görevinide yerine getiren cumhuriyet muhafızları mekanize tümeni “t72/t72m” tankları gibi silahlara sahip “suriye”nin en iyi donanımlı gücüdür. golan tepeleri civarında ve lübnan sınırında üstlenmiş seçkin 14.özel kuvvetler tümeni 4 özel kuvvet alayından oluşur. bu iki önemli güç de ordu komutanlığı yönetimi altında bulunuyor.
1985 te ordu komuta yapısını merkezi olmaktan çıkarmak için üç ordu kurulur. bunu yaparken israil in 1982 deki lübnanı işgali sırasında edinilen derslerden yararlanılır.
1.ordu: şam ve golan tepeleri arasındaki güçlendirilmiş savunma bölgesi uzun mesafeli topçu, anti tank silahları, mayınlı arazi ve istihkamlar arkasında 1.ordu yer tutuyor. karargahı şam da olmak üzere başkentten lübnan sınırındaki “der’a” ya kadar ay formasyonunda.
2.ordu: kuzeyindeki şam a kadar lübnan sınırını kontrol eder. karargahı “zebdani” de.
3.ordu: 1980 lerin sonunda kuzey bölgesinde kuruldu. “hama” ya ek olarak türkiye ve ırak sınırlarını koruyor. bunlara ek olarak bu ordu, suriyenin akdeniz kıyılarını, kimyasal ve biyolojik silah üretim tesislerini, füze üretim ve fırlatma imkanlarınıda koruyor. karargahı “halep” te.
suriyenin zırhlı mekanize tümenleri hala geleneksel sovyet ordu yapılanmasını koruyor. 3500 adet yaşlanmış rus tankına ilaveten 1000 kadarda hareketsiz durumda veya depolarda tutulan tankı var. 4,500 ü aşkın zırhlı personel taşıyıcısı, 500 motorlu, 1,500 kadar çekilen top, 2,000 kadar uçaksavar kağıt üzerinde güçlü bir kuvvet görünümü veriyor. ordunun elinde ayrıca oldukça modern ve etkin anti-tank silahları bulunuyor. bunlar 6,000 kadar rus malı at3, at5, at7, at10 ve at14 füzeleri. ek olarak “euro milan” füzeleride var. bunlara rus ve iran malı 5,000 civarında insan tarafından taşınabilir yerden havaya atılan füzeyide (sam) ilave etmemiz gerekir.
bunlardan bağımsız bir hava savunma gücünün elinde ise 600 eski tip rus malı sa2, sa3, sa5 ve sa6 yerden havaya (sam) az sayıda modern denilebilecek sa8, sa10 sistemleri ve 4,000 civarında uçaksavar var. iran ile yapılan askeri anlaşmaden en fazla yarar görecek olan savunma alanıda bu olacak gibi görünüyor. yani radarlar, füzeler, komuta ve kontrol sistemleri hiç şüphesiz suriyelilerin ilk önceliği olacak.
füzeler ve kitlesel tahrip silahları: suriyenin füze ve kimyasal savaş silahlarındaki gücü her zaman dikkat çekici olmuştur. “latakya” ve diğer deniz üslerini savunma amacıyla yerleştirilmiş rus ve iran yapımı ssc-1b sepal ve c802 ( etkinliği lübnan açıklarında bir israil harp gemisinde yaptığı tahribatla kanıtlandı) füzeleriyle donatılmış dört taburdan başlayarak uzun mesafeli “scud” füzelerine kadar varan silahları sistemleri bulunuyor. ancak israil için asıl tehdit “halep” te bulunan füze komutanlığına bağlı çok sayıdaki füzelerdir. bazı gözlemciler 60-70 kadar mobil fırlatıcı ve 1,000 kadar rus ve iran yapımı geliştirilmiş “scud” füzesi olduğunu iddia ediyorlar. bunlar çok sayıda silolarda ve 15 adet dev tünelde saklanıyor. bunlar geçtiğimiz yıllarda iran ve kuzey koreli mühendisler yardımıyla inşa edilmişti.
bu füzelerin çoğunluğu 500kg başlığı 700km ye taşıma yeteneğine sahip geliştirilmiş scud-d veya bunların iran/k.kore versiyonlarından oluşuyor. bunlara 210 kadarda kolayca yer değiştirebilen rus ss-21 scarab kısa menzilli füzeleride ekleyebiliriz. suriye ayrıca çin den m-9 ve m-11 füze sistemlerinden temin etmiş olabilir. “halep” ve “hama” yakınlarında suriyenin iki adet yeraltı scud imalat tesisi bulunduğu biliniyor. bunlar çin, k.kore ve iran desteğiyle kurulmuştu.
bazı istihbarat kaynaklarına göre en uzun menzilli füzelerden 150 ila 200 tanesi kimyasal ve biyolojik savaş başlıkları ile donatılmış durumda. “sarin” gazının ve “hd” (hardal gazı) nin “hama” yakınlarındaki bir tesiste, “vx” sinir gazının ise “hums” güneyindeki bir petrokimya tesisinde üretildiği hakkında elimizde inandırıcı işaretler var. “anthrax/şarbon” ise şam da bulunan bilimsel araştırma konseyince üretiliyor.
hava kuvvetleri: suriye hava gücü kağıt üzerinde oldukça etkileyici görünüyor. 40,000 personel, 9 savaş bombardıman filosu ve 17 hava savunma savaş filosu.
bunlar 90 su-22, 134 mig-23, 20 su-24, 198 mig-21, 40 mig-25 ve 60 mig-29 savaş uçağı ve 48 mi-24/25 saldırı helikopteri ile donatılmış durumda. bu uçaklar oldukça modern fransız ve rus malı havadan yere ve havadan havaya roketlerle silahlandırılmış. hava üslerinde gerekli savunma tedbirleri alınmış durumda.
fakat gerçekte eldeki uçakların yarsı kadarı çalışmaz durumda. savaş pilotlarının yetersiz eğitim ve düşük yıllık uçuş toplamları nedeniyle savaşta başarılı olma şansları zayıf. suriyeli pilotların cesaret ve inançlarına denecek bir şey yok ama acı gerçek şu ki hava kuvvetlerinin israil karşısında bir iki günden daha fazla direnmesi imkansız.
deniz kuvvetleri: 5,000 küsur kişilik suriye deniz kuvvetlerinin israil ile bir savaşta işe yaraması mümkün değil. latakya, minat, el-bayda ve tartus ta üslenmiş 8 yaşlı füze atar bot, iki denizaltı savunma devriye botu ve bir avuç diğer küçük gemiyle bir savaş durumunda israil gemileri için ancak hedef tahtası olabilir.
bu bilgiler “asia times” ve ”global security” kaynaklarından temin edilerek derlenmiştir.
hiç ummadığınız bir ortamda çok şaşırtıcı bir bilgiyle karşı karşıya kalabiliyorsunuz bazen. işte geçtiğimiz cumartesi günü ben de böyle bir durumla karşılaştım. BBC de yayınlanan mastermind bilgi yarışması programında sunucu john humphfrys ile yarışmacı steve farrington arasında geçen kısa sohbette yapılan önemli bir açıklamaya şahit oldum. önce bilmeyen okurlar için bir açıklama yapayım. mastermind bilgi yarışması BBC de otuz küsur yıldır yayınlanıyor. “türkiye nin başkenti neresidir” gibi suallerin sorulduğu bizim bilgi yarışmalarına pek benzemez. iyi korunan bir ciddiyeti ve prestiji vardır.
gün geçmiyorki Amerikan silahlı kuvvetleri yeni bir utanç verici duruma düşmesin. hazin bir manzara. müttefik diye bellediğimiz, içinde bulunduğumuz Batı bloğunun hamisi, lideri bu mu diye düşünüyor insan.
amerikan yönetimi ve pentagon, “eisenhower” nükleer uçak gemisi, kruvazör, destroyer ve diğer savaş gemilerinden oluşan bir vurucu grubu basra körfezine gönderiyor. bu bilgi “
2003 yılında amerikan kongresi için yayımlanmış bir rapor “uav/unmanned aerial vehicle” bizdeki karşılığı ile “insansız hava aracı” konusunda yararlı bir bilgi kaynağı.